Berichten

“Hofje van Jongkind” aan de Zeugstraat geopend!


Nadat ik in 2013 voor het eerst aandacht heb gevraagd voor deze parel aan de Zeugstraat zijn de hofjes nu weer zichtbaar voor het publiek. Twee ambitieuze ondernemers hebben de hofjes een nieuwe bestemming gegeven!

Iemand die tot voor kort door de Zeugstraat langs het voormalige pand van Van der Goes Wonen heeft gelopen, zal niet hebben beseft dat zich achter de voorgevel van dit pand een bijzonder monument bevindt: het Hofje van Jongkind.
Bron: AD
De enige indicatie voor dit monument bevindt zich niet in de Zeugstraat, maar bij de tuin van het Verzetsmuseum. Daar staat de poort die ooit toegang bood tot de achter de Zeugstraat gelegen hofje. Het hofje dateert uit 1702 en de naam verwijst naar een Goudse notaris.
Dit voormalig hofje biedt nu ruimte voor een “intieme” lunch
Adriaan Jongkind

Het gaat om de Goudse notaris Adriaan Jongkind. Hij overleed in 1700 als vrijgezel. Hij had daarvoor testamentair bepaald dat de diaconie zijn enige erfgenaam zou zijn. Voorwaarde was dat een bedrag van ƒ 9.000 bestemd zou worden voor het oprichten van een hofje, dat zijn naam zou dragen. De 11 woningen dienden voor de huisvesting van armlastige weduwen zonder kinderen of van oude vrijsters, die in Gouda woonachtig waren en behoorden tot Nederduits Gereformeerde Kerk.


Nadat de laatste bewoonster het Hofje in 1959 verliet, kregen de beide huurwoningen aan de straatzijde een winkelbestemming. 


Het poortje en de gang werden bij de winkelruimte getrokken, zodat een verkoper van modeltreintjes jarenlang zijn modellen kon uitstallen op schappen die in het poortje waren getimmerd. 


Dit hofje is nu de keuken geworden

De achterliggende woningen raakten langzamerhand in verval.

Uiteindelijk kwam het complex in handen van een projectontwikkelaar uit Utrecht die nog altijd eigenaar is.
Toen Van der Goes Wonen dit pand huurde heeft de eigenaar toestemming gevraagd en gekregen om een moderne en bepaald geen fraaie winkelpui te plaatsen.
Het poortje werd eruit gehaald en herbouwd achter het Verzetsmuseum.

In 2013 betrok Van der Goes een ander pand en heeft dit pand lange tijd leeggestaan.

Herstel van de hofjes

Vanaf 2013 ben ik als raadslid en betrokken Gouwenaar aandacht gaan vragen voor het herstel van de hofjes en het terugplaatsen van de poort.

De eigenaar wil daaraan niet meewerken, maar heeft het pand wel opgeknapt en onder andere de gevel vernieuwd. Het pand is nu gesplitst in meerdere winkelruimtes.

Hofjes weer zichtbaar


Een paar maanden geleden lieten Eugene en Sandhya Meij hun oog vallen op één van de winkelruimtes en juist op die ruimte die toegang geeft tot de hofjes. 
Ik ben heel blij dat zij de hofjes weer aan het publiek laten zien en zich inzetten om in ieder geval één hofje in oude glorie te herstellen. Ze zijn hiervoor een crowdfunding actie gestart.

Samen met Thierry van Vugt openen we “Hofje van Jongkind”

Vanaf vandaag hebben deze ambitieuze ondernemers op deze locatie een koffiebar en koffiebranderij onder de toepasselijke naam “Hofje van Jongkind”. Samen met wethouder Thierry van Vugt mocht ik de koffiebar officieel openen, wat ik uiteraard bijzonder heb gewaardeerd.


Verwijsbordje

Ik hoop dat er binnenkort een verwijsbordje gaat komen naar dit hofje, dat zoveel jaren verstopt is geweest. Dat zal het aantal bezoekers aan de Zeugstraat een extra impuls geven en zet ons als stad met historische hofjes nog meer op de kaart! En uiteraard gaan we ook ons best doen om de toegangspoort terug te plaatsen, al zal deze dan binnen moeten komen te staan, aangezien de voorgevel niet meer kan worden aangepast.


Met dank aan Paul Abels die ook over dit hofje heeft gepubliceerd en met mij aandacht voor deze parel heeft gevraagd.


Op 1 april schreef ik een enthousiaste blog
over het voorgenomen herstel van het Hofje van Jongkind. Er volgde diverse
positieve reacties en dat was logisch. Want het zou inderdaad fantastisch zijn
als dit hofje wordt hersteld. 
De datum van deze blog was echter belangrijk,
want het hofje zal helaas niet worden hersteld.
In mijn blog op 1 april schreef ik hoe het in
mijn ogen had moeten gaan, maar de werkelijkheid is helaas anders omdat het
college en de Omgevingsdienst Midden-Holland zich verschuilen achter formele
regels. Vele malen heb ik aangedrongen op creativiteit, maar het heeft niet mogen baten.
De werkelijkheid is dat het pand gedeeltelijk
wordt hersteld en dat deze werkzaamheden uiterlijk 1 juli 2016 gereed zullen
moeten zijn. 
Daarbij zal het achterste deel van de
benedenverdieping, waar de muren van de oorspronkelijke hofjes staan, niet in
ere worden hersteld, maar als opslagruimtes worden gebruikt. 
Hieronder geef ik een deel van de reactie van
het college weer op vragen die wij over het herstel hebben gesteld:
Opslagfunctie
“Het gebruik van de hofjes zal na dit
herstelplan hoofdzakelijk beperkt blijven tot opslagfunctie ten behoeve van de
winkels. Het herstel van de oorspronkelijke situatie is, hoewel dit hier wellicht
gewenst is, niet afdwingbaar. Indien een eigenaar bereid is dit wél te doen,
dan behoort dit zeker tot de mogelijkheden en zal dit door de
monumentenadviseurs op deskundige wijze worden begeleid. (..)
Reconstructie van of restauratie naar de
oorspronkelijke toestand is niet verplicht,
De oorspronkelijke situatie en historisch
jongere periodes zijn in principe gelijkwaardig,
Kenmerkende bouwsporen of onderdelen blijven
behouden en zichtbaar.”
Is
herstel nog mogelijk?
“Dit plan gaat uit van behoud van alle
monumentale waarden. De wijzigingen hebben betrekking op het op dit moment door
de eigenaar gewenste gebruik. Op deze wijze wordt één grote winkel
getransformeerd naar drie kleinere. Mocht in de toekomst een andere
gebruikssituatie ontstaan, dan is het altijd mogelijk om en meer passende
functie te creëren. In het meest gunstige geval zouden de voormalige
hofjeswoningen weer als zodanig in gebruik kunnen worden genomen. Het ligt
echter niet binnen de mogelijkheden van Gemeente of ODMH om dit af te dwingen.
Onze invloed is beperkt tot het behoud van de waardevolle elementen in
monumenten.”
Ook het poortje kan later alsnog worden
geplaatst: “Hiermee is in zoverre rekening gehouden dat de mogelijkheid om de
“oorspronkelijke perceel indeling” in de toekomst te herstellen volledig in
tact blijft, zonder daarbij schade aan het monument te veroorzaken.”
Helaas zal dus het Hofje van Jongkind de
komende jaren niet worden hersteld en het is nog maar de vraag of dit in de
toekomst ooit nog gaat gebeuren. Een gemiste kans!

AD, 31 maart 2016


In mei 2013 stond het bestemmingsplan Binnenstad Oost op de
agenda en de fractie van de ChristenUnie heeft dat moment benut om aandacht te
vragen voor het voormalig pand van Firma Van der Goes in de Zeugstraat dat nu
al weer jaren leegstaat en nog restanten bevat van een oud hofje, 
Het Hofje van
Jongkind
De binnenplaats van dit pand is nu bedekt met een plat plastic
dak en de woningen die om de binnenplaats liggen, zijn leeg en dienen als
opslag.
Het pand is op dit moment in handen van een Utrechts
ontwikkelingsmaatschappij en het zou heel mooi zijn als het hofje weer in ere
wordt hersteld. Dat laatste lijkt nu te gaan lukken!
Concreet plan
Op dit moment ligt er een concreet plan om het pand te gaan
herstellen en er drie kleine winkels in te gaan vestigen. Het is een goede zaak
dat de gevel grondig wordt aangepakt, want het pand ziet er nu werkelijk niet
uit.
Het plan voorzag echter niet in het herstel van hofjes en
daarmee dreigde een historische kans verloren te gaan…
Onze fractie heeft er daarom opnieuw bij het college op
aangedrongen om niet alleen de gevel en de bovenverdiepingen te herstellen, maar ook de hofjes zelf.
Last onder dwangsom
Bij inspectie op 12 januari 2015 is
door de ODMH geconstateerd dat er bij dit pand sprake is van een ernstige
situatie die ingrijpen rechtvaardigt. De ODMH heeft op 14 april 2015 daarom een
aanschrijving met last onder dwangsom laten uitgaan op alles wat verband houdt
met ernstig achterstallig onderhoud. Dit betreft het gehele pand (!) inclusief
de bovenwoningen en de eerste verdieping van het hofje (inclusief kappen, daken
en buitengevels). De eigenaar van het pand is op basis daarvan verplicht om
uiterlijk 1 juli 2016 al het
achterstallig onderhoud weg te werken. Als het achterstallig onderhoud is
weggewerkt komt de volgende fase aanbod: herstel van de toegang naar de hofjes
en het gaan realiseren van twee kleine winkels links en rechts van het pand. De
toegangspoort die nu nog bij de museumtuin van het Verzetsmuseum staat zal weer
in de gevel worden geplaatst.
Verwarring
Aanvankelijk leek het erop dat de
eigenaar alleen de bovenverdiepingen en de voorgevel moest opknappen, maar
navraag leerde dat ook de beneden verdieping inclusief de hofjes moeten worden
hersteld. Het college ziet de huidige situatie, waarin sprake is van ernstige
verwaarlozing van dit pand, een unieke kans om het herstel af te dwingen en
heeft – mede door ons aandringen – uiteindelijk doortastend opgetreden richting de eigenaar.
Herstel
De monumenteninspecteurs van de
Omgevingsdienst (ODMH) zorgen ervoor dat dit werk volgens de
omgevingsvergunning wordt uitgevoerd en dat de onderdelen met monumentale
waarde volgens de oorspronkelijke tekeningen worden hersteld. Ook zullen
onderdelen van het pand moeten worden vervangen, waaronder de zinken dakgoten
en dakpannen. Panlatten en tengels worden nagezien en waar nodig vernieuwd
en/of opnieuw vastgenageld. Enkele spanten, muurplaten en gordingen zullen in
verband met houtrot hersteld worden. Het voeg- en metselwerk in de
gevels zal ook nagezien en waar nodig hersteld worden.

Het is bijzonder verheugend dat naar
verwachting eind 2016 Gouda er weer een prachtig hofje bij heeft!

In mei 2013 stond het bestemmingsplan Binnenstad Oost op de agenda en de fractie van de ChristenUnie heeft dat moment benut om aan dacht te vragen voor het voormalig pand van Firma Van der Goes in de Zeugstraat dat nu al weer jaren leegstaat en nog restanten bevat van een oud hofje, Het Hofje van Jongkind

De binnenplaats van dit pand is nu bedekt met een plat plastic dak en de woningen die om de binnenplaats liggen zijn leeg en kunnen dienen als opslag.

Het pand is op dit moment in handen van een Utrechts ontwikkelingsmaatschappij en het zou heel mooi zijn als het hofje weer in ere wordt hersteld.

Concreet plan


We hebben sinds 2013 op allerlei manieren aandacht gevraagd voor het herstel van dit hofje, maar het is ons niet gelukt. Er is veel sympathie in de stad voor het idee, maar de eigenaar van het pand wil niet meewerken.

Op dit moment ligt er een concreet plan om het pand te gaan herstellen en er drie kleine winkels in te gaan vestigen. Het is een goede zaak dat de gevel grondig wordt aangepakt, want het pand ziet er nu werkelijk niet uit.
Het plan voorziet echter niet in het herstel van hofjes en daarmee dreigt een historische kans verloren te gaan…

Herstel

De hofjes achter deze drie winkels worden straks door een muur aan het oog onttrokken en we zullen nu wellicht weer vele jaren moeten wachten voordat wellicht zich weer een mogelijkheid voordoet om Het Hofje van Jongkind in oude glorie te herstellen.

Inzet is dat aan voorzijde de toegangspoort tot het hofje, dat sinds 1988 achter het Verzetsmuseum is geplaatst en als toegang tot de tuin dient, weer daar zal worden teruggeplaatst. Tevens is de inzet dat de 8 hofjes worden hersteld en weer voor bewoning geschikt worden gemaakt.


De huidige staat van binnenplaats en de hofjes (foto: Paul Abels)

Onlangs heeft de bekende Goudse historicus Paul Abels op zijn blog ook aan de bel getrokken en ik steun van harte zijn oproep en citeer daarvoor (met zijn toestemming) een deel van zijn blog hierover:

“Her­s­tel is zeer wel mogelijk, al zal dit wel de nodige moeite en geld kosten. Toch leent het zich de moeite om de gemeente aan te sporen tot een strin­gen­ter toezicht en hard­ere eisen wat betreft her­s­tel van de oude sit­u­atie. Alles staat of valt dan bij de eis de poort en gang terug te plaat­sen en in plaats van drie, twee winkels toe te staan. Voorheen heeft de Chris­ten Unie zich druk gemaakt om dit mon­u­ment. Nu wordt het tijd dat anderen, zoals de His­torische Verenig­ing, het His­torisch Plat­form en Behoud Stadss­choon van zich laten horen. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald!”

Wie pak de handschoen op voordat het te laat is?!